ကမၻာ႔အေမြအႏွစ္ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား

စႏၵာခင္(ယဥ္ေက်းမႈ)

အပိုင္း(၄)

ခက္ခက္ခဲခဲ

          ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ ေရွးဦးစြာ စာတြဲ မူၾကမ္း (Draft Nomination Dossier)ကို ယူနက္စကို၊ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ဗဟိုဌာန (World Heritage Centre)သုိ႔ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ဗဟိုဌာနက ေျမပံုမ်ား အပါအဝင္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပ၍ ေတာင္းခံခဲ့သျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာ ဌာနမ်ားႏွင့္ ျပင္ပ ကုမၸဏီမ်ား၏ အကူအညီရယူကာ လုိအပ္သည့္ ေျမပံုမ်ား ထပ္မံျပဳစုၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာႏွင့္ ႏိုဝင္ဘာလတုိ႔တြင္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ဗဟိုသို႔ ျဖည့္စြက္တင္ျပခ်က္ (Additional Information I)ကို ေပးပို႔ခဲ့သည္။

          ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ ၿပီးျပည့္စံုေသာ စာတြဲ (Complete Nomination Dossier) ကို အခ်ိန္မီတင္သြင္းႏုိင္ခဲ့သည္။သို႔ေသာ္လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနေသးသျဖင့္လက္မခံေၾကာင္း ျပန္ၾကားလာျပန္သည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ တင္သြင္းပါမွ ၂၀၁၄ ခုနွစ္၊ ဇြန္လတြင္ က်င္းပမည့္ ကမၻာ့အေမြ အႏွစ္ ေကာ္မတီ ညီလာခံ(World Heritage Committee)တြင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား ႀကီးၾကပ္ညွိႏႈိင္း ေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒အေနျဖင့္ ယူနက္စကို ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ထံသို႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ဗဟုိဌာနက အေၾကာင္းၾကားလာေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အခ်ိန္မီ ေပးပို႔သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခု စာတြဲ တင္သြင္းမႈကို လက္ခံ ေပးေစ လိုေၾကာင္း၊ …….. စသည္ျဖင့္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။

          သုိ႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက တင္သြင္းခဲ့ေသာ စာတြဲကို လက္ခံ လိုက္ပါေၾကာင္းႏွင့္ စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ေစလႊတ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေၾကာင္းျပန္ၾကားခဲ့သည္။ မိမိတို႔ ဘက္ကလည္း လုိအပ္သည္မ်ားကို ျဖည့္စြက္ေဆာင္ရြက္ကာ (Additional Information II)ကို ထပ္မံတင္သြင္း ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ပထမဦးဆံုး အေတြ႔အၾကံဳျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ စစ္ေဆး အၾကံေပးအဖြဲ႕ လာေရာက္ စစ္ေဆးရာတြင္ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔မႈရွိေစေရး၊ အကဲျဖတ္စစ္ေဆးမႈတြင္ ရလဒ္ေကာင္းေစေရးအတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ႏုိင္ရန္ ပညာရွင္ႀကီးမ်ား ပါဝင္ေသာ အဖြဲ႔ျဖင့္ ကြင္းဆင္း စစ္ေဆးခဲ့ၾကသည္။

pr 2-2အထူးပင္ ေလးစားစရာ

          ဤတြင္ မျဖစ္မေန ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ စစ္ေဆးအၾကံေပးအဖြဲ႔ လာေရာက္ မစစ္ေဆးမီ မိမိတို႔ဘက္က အခ်ိန္မီ ကြင္းဆင္းရမည္ျဖစ္ရာ သက္ဆုိင္ရာ လူငယ္ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္အတူ ဆရာႀကီးမ်ားပါ လိုက္ပါ ကြင္းဆင္း ခဲ့ၾကသည္။ မိုးရာသီ ဇူလိုင္လ၊ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္း(၃)ၿမိဳ႕လံုး ခရီးရွည္၊ မိုးထဲေလထဲတြင္ အသက္ပင္ (၈၀)ေက်ာ္ျပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆရာႀကီး ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညြန္႔က စိတ္အားထက္သန္ စြာျဖင့္   လိုက္ပါခဲ့သလို  ၊ ပညာရွင္ အၿငိမ္းစားဆရာႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ေဒါက္တာတိုးလွ၊                        မႏုႆ ဦးေက်ာ္ဝင္း၊ ေဒါက္တာေက်ာ္လတ္၊ ဦးစန္းဝင္း တို႔၏ ေစတနာ ထက္သန္မႈသည္ မ်ိဳးဆက္သစ္ မ်ားအတြက္ အတုယူစရာ၊ အထူးပင္ ေလးစား ဂုဏ္ယူစရာ ျဖစ္ေစ သည္။

စစ္ေဆးၾကၿပီ

          စစ္ေဆးအၾကံေပးအဖြဲ႔ (Advisory Bodies of ICOMOS – INTERNATIONAL COUNCIL ON MONUMENTS AND SITES )က ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံသူ Dr. Susan Mc. Iymotos က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလတြင္ ဗိႆနုိ္းၿမိဳ႕ေဟာင္းႏွင့္ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္း တုိ႔ကို လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ ဟန္လင္းၿမိဳ႕ေဟာင္းကိုလည္းေကာင္း ကြင္းဆင္း စစ္ေဆး ခဲ့သည္။ ေသခ်ာစြာ ေလ့လာ စစ္ေဆးႏိုင္ ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ကလည္း ရဟတ္ယာဥ္ ပံ့ပိုးေပးခဲ့ သျဖင့္ ေကာင္းကင္မွေရာ၊ ေျမျပင္မွာပါ ေကာင္းစြာ ေလ့လာ စစ္ေဆးႏုိင္ခဲ့သည္။ အေမြအႏွစ္တို႔၏ ထူးျခားထင္ရွားသည့္ တန္ဖိုးကို ျမင္ေတြ႔ႏုိင္သလို သက္ဆိုင္ရာ ဇုန္မ်ားအတြင္း ဟိုးယခင္က တူးထားေသာ ေျမနီက်င္းမ်ား၊  ေက်ာက္စရစ္က်င္းမ်ား ၊ ေရႊက်င္ထားသည့္ေနရာမ်ား စသည့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုလည္း ေထာက္ျပခံခဲ့ရပါသည္။

ယဥ္ေက်းမႈဒုတိယ၀န္ႀကီးႏွင့္ ICOMS Expert မွ ပ်ဴၿမဳိ႕ေဟာင္းမ်ားသုိ႔ လာေရာက္စစ္ေဆးေနစဥ္

ယဥ္ေက်းမႈဒုတိယ၀န္ႀကီးႏွင့္ ICOMS Expert မွ ပ်ဴၿမဳိ႕ေဟာင္းမ်ားသုိ႔ လာေရာက္စစ္ေဆးေနစဥ္

ယဥ္ေက်းမႈဒုတိယ၀န္ႀကီးႏွင့္ ICOMS Expert မွ ပ်ဴၿမဳိ႕ေဟာင္းမ်ားသုိ႔ လာေရာက္စစ္ေဆးေနစဥ္

ယဥ္ေက်းမႈဒုတိယ၀န္ႀကီးႏွင့္ ICOMS Expert မွ ပ်ဴၿမဳိ႕ေဟာင္းမ်ားသုိ႔ လာေရာက္စစ္ေဆးေနစဥ္

     ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလတြင္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ၏ အႀကံေပးအဖြဲ႔(ICOMOS)၏ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ ျဖစ္ေသာ ” Deferred” ကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ဗဟိုဌာနမွ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ပါသည္။ ဤေနရာတြင္ အနည္းငယ္ ရွင္းျပလိုပါသည္။ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ျဖစ္ေရး တင္သြင္းသည့္ အေမြအႏွစ္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္ ဇြန္လတြင္ က်င္းပေသာ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ ညီလာခံတြင္ ဆံုးျဖတ္ေၾကညာပါသည္။ ဦးစြာ အႀကံေပး စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ (ICOMOS) က (က) တင္ျပလာေသာ စာတြဲကို စစ္ေဆးျခင္း၊ (ခ) အေမြအႏွစ္ေနရာအား ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးျခင္းျပဳၿပီး ေနာက္ဧၿပီလတြင္ ၎တို႔၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ဗဟိုဌာနသို႔ ေပးပို႔ပါသည္။ ၎ဌာနက သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံသို႔ အေၾကာင္းၾကားကာစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔၏မွတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးသက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံက ျပန္လည္ရွင္းလင္း   ေခ်ပႏိုင္ပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ (Factual Error)အခ်က္အလက္ အေထာက္အထား ဆိုင္ရာ မွားယြင္းေၾကာင္း တင္ျပခ်က္ကို ျပန္လည္တင္ျပႏိုင္ပါသည္။ ၎ေနာက္ ဇြန္လတြင္ က်င္းပေသာ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ညီလာခံတြင္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္အေနျဖင့္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ အဖြဲ႔ဝင္(၂၁)ႏိုင္ငံက ဆံုးျဖတ္ ပါသည္။

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ (၄)မ်ဳိး

          Inscribed       –    ကမၻာ့စာရင္းဝင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း

          Referred        –    အနည္းငယ္ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ရန္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ၿပီး ေနာက္ႏွစ္တြင္

                                       ကမၻာ့စာရင္းဝင္ ျဖစ္ျခင္း

        Deferred           –    ကမၻာ့စာရင္းဝင္ႏိုင္ေသာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား ျပည့္စံုေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕လိုအပ္ခ်က္

                                    မ်ား၊ ျဖည့္စြက္ေရးသားျခင္း၊စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ၿပီးမွ

                                       စစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔က ျပန္လည္စစ္ေဆးၿပီး စာရင္းဝင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း

                                     (၂ ႏွစ္ မွ ၃ ႏွစ္ အထိ ထပ္မံၾကာျမင့္ပါသည္)

     Not to be       –    ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနမဟုတ္ျခင္း၊

     inscribed

စစ္ေဆးအႀကံေပးအဖြဲ႕ (ICOMOS) က မိမိတို႔ ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ားအေပၚ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ Deferred ဆိုသည္ကို ျပန္လည္ေျဖရွင္းခြင့္ (အမွားျပင္ဆင္ခ်က္)ရွိသည္ႏွင့္အညီ  ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ၾကရပါသည္။ မိမိတို႔ဘက္က ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ယူနက္စကိုက ပညာရွင္မ်ား၊ စာတြဲျပဳစုေရးဆြဲစဥ္က ပါဝင္ခဲ့သူမ်ား၊ အျခားႏိုင္ငံျခားမ်ားက ကမၻာ႔အေမြအႏွစ္အေတြ႔အႀကံဳ အသိမိတ္ေဆြ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ပလူပ်ံေအာင္ ဆက္သြယ္ ေဆာင္ရြက္ၾကရပါ ေတာ့သည္။

     စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔၏ ေထာက္ျပခ်က္မ်ားတြင္ မိမိတို႔ဘက္က လိုအပ္သည္မ်ား၊ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ ရန္မ်ားရွိသလို၊ စစ္ေဆးသူတို႔ဘက္ကလည္း ပ်ဴေခတ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည္တို႔ကို ေကာင္းစြာ သေဘာမေပါက္၍  ေထာက္ျပသည္လည္း ျဖစ္သည့္ အတြက္ ၎တို႔ကို ျပန္လည္ေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ စိတ္ပူစရာေတာ့ ျဖစ္ေနၿပီ။

     ယခုႏွစ္ က်င္းပမည့္ (၃၈)ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီညီလာခံတြင္ စာရင္းဝင္အျဖစ္ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ခ်ဖို႔ ျဖစ္မွျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလား၊ ဒီတစ္ခုမရေသးလွ်င္ ေရွ႕ဆက္တင္သြင္းမည့္ အေမြအႏွစ္ မ်ားအတြက္ ဆက္တိုက္ ေနာက္က်သြားေတာ့မည္။ အခ်ဳိ႕ကလည္း Inscribed အထိေတာ့ အဆင့္ေက်ာ္၍ မရႏိုင္။ Referred အဆင့္ အထိေလာက္သာရေကာင္းရႏိုင္သည္ဟု သုံုးသပ္ၾကသည္။ ကံအားေလ်ာ္စြာ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန ၊ ဝန္ႀကီးက ဖိတ္ၾကားလာသျဖင့္ ပါရီၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္ ခဲ့ၾကပါသည္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

Bookmark the permalink.

Comments are closed.